Những hòn đá lớn

Lúc ấy tôi đang trong kì nghỉ mát với vợ và các con của mình ở Ph’lo-ri-đa, và khi đang ngồi bên rìa hồ nước ngắm nhìn lũ trẻ bơi lội, tôi chợt nghĩ rằng thật hạnh phúc làm sao khi chúng tôi được tận hưởng khoảng thời gian tuyệt vời bên nhau như thế này. Trong lúc suy ngẫm về tầm quan trọng của “khoảnh khắc gia đình,” tôi bỗng nhớ lại câu chuyện của Tiến sĩ Stephen Covey về “những hòn đá lớn”. Sau đây là nội dung câu chuyện, mà Covey đã kể trong cuốn sách của ông, Tư duy tối ưu:

Trong một cuộc hội thảo chuyên đề về kĩ năng quản lý thời gian, một giảng viên quyết định đặt một câu hỏi cho các học viên của mình. Đưa tay xuống dưới mặt bàn, ông lấy ra một cái hũ miệng rộng, dung tích khoảng 3,5 đến 4 lít và đặt nó lên bàn, bên cạnh một cái đĩa chứa đầy những hòn đá kích cỡ nắm tay. “Các bạn nghĩ chúng ta có thể cho được bao nhiêu hòn đá như thế này vào trong hũ?”

Sau khi các sinh viên đưa ra những phỏng đoán của mình, người chủ trì hội thảo nói, “Được rồi, giờ ta sẽ cùng xem nhé.” Ông đặt một hòn đá vào trong cái hũ, rồi thêm một hòn nữa, một hòn nữa – cho tới khi không còn hòn đá nào có thể bỏ vào tiếp. Và rồi ông hỏi, “Cái hũ đã đầy chưa?”

Tất cả mọi người đều có thể thấy rằng không một hòn đá nào có thể cho thêm vào hũ được nữa, nên cùng trả lời rằng, “Rồi ạ.” “Không nhanh vậy đâu,” vị giảng viên nhắc nhở. Từ dưới bàn ông lấy ra một cái xô đựng sỏi, đổ vào trong hũ, và lắc nó. Những viên sỏi lọt hết vào những khoảng trống nhỏ giữa các hòn đá to. Mỉm cười, ông hỏi thêm lần nữa, “Cái hũ đã đầy chưa?”

Tinh ý hơn một chút, các sinh viên đáp lại, “Có thể là chưa ạ.” “Tốt lắm,” vị giảng viên nói. Rồi ông lấy thêm ra từ dưới bàn một chiếc xô đựng cát. Và ông lại đổ chúng vào trong cái hũ. Trong khi các học viên quan sát, chỗ cát ấy lấp hết vào những khoảng trống giữa những hòn đá và những viên sỏi. Một lần nữa ông lại nhìn về phía lớp học và hỏi rằng, “Giờ thì cái hũ đã đầy chưa vậy?”

“Chưa ạ!” mọi người đồng thanh trả lời to. “Rất tốt!” người chủ trì hội thảo nói, rồi ông cầm lấy một cái bình rót nước và bắt đầu đổ vào bên trong chiếc hũ. Sau khi đổ được khoảng 1 lít nước, ông nói, “Thưa quý vị, giờ thì cái hũ đã đầy rồi. Liệu ai có thể cho tôi biết bài học mà các bạn rút ra được không?”

Một sinh viên hăm hở liền trả lời ngay: “Đó là, chúng ta đều có những khoảng trống trong thời gian biểu của mình. Nếu thật sự chú tâm vào, thì ta luôn có thể làm được nhiều việc hơn nữa trong cuộc sống.” “Không phải,” người giảng viên nói. “Đó không phải là điểm quan trọng. Điểm cốt yếu ở đây chính là: nếu như tôi không đặt những hòn đá lớn kia vào trước, thì tôi sẽ chẳng bao giờ có thể cho thêm những thứ khác vào trong được nữa.”

 

Những ranh giới đã trở nên mập mờ

Tiếp tục với phép ẩn dụ của Tiến sĩ Covey, tất cả chúng ta đều có những hòn đá lớn, sỏi, cát, và nước trong cuộc sống của mình. Khuynh hướng tự nhiên của mọi người dường như ưu tiên sỏi, cát, và nước hơn, chỉ để lại những khoảng không ít ỏi cho những hòn đá lớn. Trong khi nỗ lực cho những điều “cấp bách”, những thứ “quan trọng” lại thường bị người ta bỏ sang một bên.

Có thể chắc chắn được rằng, việc tạo ra một cuộc sống cân bằng giờ đã trở nên thách thức hơn bao giờ hết trong lịch sử nhân loại. Càng lúc càng có nhiều nhu cầu hơn vào thời gian của chúng ta, và ranh giới giữa công việc và đời sống riêng tư đã phai mờ. Một phần của khó khăn này có thể là do cách mà chúng ta sử dụng đồ dùng công nghệ. Những thiết bị như điện thoại di động và máy tính xách tay rõ ràng đem lại cho con người nhiều sự linh hoạt hơn. Giờ đây bạn đã có thể rời khỏi sở làm việc sớm hơn một chút để đến tham dự đại hội thể thao của con mình, bởi vì bạn có thể trò chuyện với khách hàng của mình trên đường đến cuộc thi đấu.

Nhưng công nghệ cũng có thể đã trói buộc chúng ta vào công việc của chính mình. Đã bao nhiêu lần bạn trông thấy một người mẹ nào đó đang ngồi làm việc trên chiếc máy tính xách tay trong khi bạn đang xem trận thi đấu bóng rổ của con trai mình, hoặc một người bố đang nói chuyện trên điện thoại di động trong lúc đang ăn tối với gia đình tại một nhà hàng địa phương? Đã bao nhiêu lần bạn làm những việc như vậy? Tuy nhiên, công nghệ không phải là thủ phạm duy nhất. Đối với nhiều người, công việc đã trở thành “những hòn đá lớn,”  chỉ để lại không gian ít ỏi cho những khía cạnh khác trong cuộc sống – gia đình, bạn bè, sức khỏe, và cả hạnh phúc của họ nữa.

Sở dĩ điều này đang xảy ra là vì một vài lí do sau đây:

  • Khi mà nguồn nhân lực bị cắt giảm nhưng khối lượng công việc vẫn giữ nguyên, các nhân viên làm việc một cách điên cuồng chỉ để theo kịp tiến độ và giữ được việc làm. Khoảng thời gian làm việc truyền thống 8 tiếng mỗi ngày đã là dĩ vãng, thế nên mọi người đều gặp khó khăn trong việc đặt ra giới hạn cho công việc của mình.
  • Công việc đem lại cảm giác thỏa mãn khi được vượt qua thử thách và gặt hái thành quả. Cấu trúc của công việc, hệ thống phản hồi rõ ràng, và khả năng “đạt được thứ gì đó” thường bị thiếu thốn khi ở nhà. Ví dụ như, nếu bạn bán được một số lượng hàng hóa lớn trong công ty, có khả năng bạn sẽ được tuyên dương, sẽ kiếm được thêm tiền, và thậm chí có thể được thăng chức nữa. Bên cạnh đó, việc dành một buổi chiều ở bãi biển với gia đình có thể sẽ không đem lại được sự công nhận như vậy. “Thành tựu” không còn là hiển nhiên nữa, và những phần thưởng cũng không rõ ràng và cụ thể bằng.
  • Những ranh giới đã trở nên mờ nhạt, và giờ thì làm việc ở nhà, và vui chơi ở sở làm đã trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Vấn đề ở đây chính là, cái sự thiếu phân biệt này, hay sự thiếu “cân bằng,”  hủy hoại chất lượng của cuộc sống ở cả hai bên. Kết quả không may mắn là những vấn đề trong gia đình trở nên khó giải quyết hơn, và bạn có nguy cơ vì sự thành công trong công việc mà đánh đổi bằng chính giá trị của cuộc sống bên những con người quan trọng nhất trong cuộc đời bạn.

Một người đã từng quan sát thấy rằng, “Không có ai trong giờ phút cuối cùng của cuộc đời mình ước rằng họ có nhiều thời gian ở sở làm việc hơn.” Không may thay, thường phải đến khi con người ta trải nghiệm giây phút cuối đời (hoặc điều gì đó tương tự) thì mới nhận thức được điều này.

 

Đạt được sự cân bằng

Đạt được sự cân bằng trong cuộc sống đòi hỏi sự nỗ lực và tận tâm chân thành. Đầu tiên bạn phải ý thức được thời gian biểu dành cho bản thân, gia đình, và bạn bè của mình. Bạn có thể sẽ phải đối mặt với cảm giác thúc giục muốn làm gì đó “quan trọng hơn”. Đối vời một số người, “thời gian riêng tư” chỉ là một thứ gì đó vô tích sự. Nhưng trên thực tế, dành thời gian cho những người bạn yêu thương là cách tốt nhất để đem lại ảnh hưởng sâu sắc đối với họ – và đối với thể giới này nữa.

Để có thể giúp cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn thì không có gì tốt hơn việc truyền đi những giá trị và sự nguyên vẹn của bản thân đến con cái, bạn bè, đồng nghiệp, và những người quan trọng khác đối với bạn. Nhìn theo góc độ tổng quan, điều này quan trọng hơn vô vàn lần so với những thứ mà bạn có thể làm khi ở công sở.

Và có lẽ bạn sẽ không nhận được những sự tán dương tức thì, nhưng sau tất cả cuộc sống của bạn sẽ trở nên thỏa mãn hơn rất nhiều nếu bạn nuôi dưỡng những mối quan hệ ý nghĩa với những người xung quanh mình.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s